CSKH HN
024.7307.8999
CSKH HCM
028.3868.0909

Sự thật về chỉ số HbA1c của người tiểu đường

HbA1c – một chỉ số thường được sử dụng liên quan đến bệnh tiểu đường. Vậy HbA1c là gì? Nó khác với mức đường huyết như thế nào?

HbA1c là gì?

  • Thuật ngữ còn được gọi là hemoglobin A1c hoặc đơn giản là A1c. Nó dùng để chỉ huyết sắc tố glycated. Nó phát triển khi hemoglobin, một loại protein trong các tế bào hồng cầu mang oxy đi khắp cơ thể, nó tham gia với glucose trong máu, trở thành glycated.
  • Với việc đo hemoglobin glycated (HbA1c), các bác sĩ có thể chẩn đoán tổng thể về mức đường huyết trung bình của người bệnh trong khoảng thời gian vài tuần  hoặc vài tháng.
  • Với người mắc bệnh tiểu đường, chỉ số HbA1c rất quan trọng. Vì HbA1c càng cao, nguy cơ tiến triển các biến chứng liên quan đến bệnh tiểu đường càng lớn.

Khi cơ thể xử lý đường làm năng lượng, glucose trong máu sẽ tự nhiên gắn vào hemoglobin. Lượng glucose kết hợp với protein sẽ tỉ lệ thuận với tổng lượng đường có trong hệ thống tại thời điểm đó.

Các tế bào hồng cầu trong cơ thể sẽ tồn tại từ 8-12 tuần trước khi đổi mới, vì thế việc đo hemoglobin glycated (hoặc HbA1c) được sử dụng để phản ánh mức đường huyết trung bình trong khoảng thời gian đó. Đây chính là thước đo hữu ích cho việc kiểm soát đường huyết lâu dài. Nếu lượng đường trong máu cao trong những vài tuần gần nhất, HbA1c của bạn cũng sẽ cao hơn.

Máy đo chỉ số đường huyết thông dụng
Máy đo chỉ số đường huyết thông dụng

Mục tiêu HbA1c

Chỉ  số HbA1c mà những người mắc bệnh đái tháo đường hướng tới là: 48 mmol / mol (6,5%). HbA1c cá nhân nên dựa trên cuộc sống hàng ngày của người bệnh và liệu họ có nguy cơ bị hạ huyết áp thường xuyên hay nghiêm trọng hay không.

HbA1c trong chẩn đoán

HbA1c có thể chỉ ra những người bị tiền tiểu đường hoặc tiểu đường như sau:

HbA1c mmol/mol %
Bình thường Dưới 42 mmol / mol Dưới 6,0%
Tiền tiểu đường 42 đến 47 mmol / mol 6,0% đến 6,4%
Bệnh tiểu đường 48 mmol / mol trở lên 6,5% trở lên

Lợi ích của việc giảm HbA1c

Theo nghiên cứu của hội Tiểu đường tại Anh đã chứng minh việc cải thiện HbA1c 1% (hoặc 11 mmol/mol) cho những người có bệnh tiểu đường loại 1 hoặc loại 2 bệnh tiểu đường giúp ngăn chặn nguy cơ biến chứng vi mạch là 25%.

Các biến chứng vi mạch bao gồm:

  • Bệnh võng mạc
  • Bệnh thần kinh
  • Bệnh thận 

Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng những người mắc bệnh tiểu đường loại 2 nếu giảm được 1% mức HbA1c sẽ giúp giảm:

  • Nguy cơ bị đục thủy tinh thể: 19%
  • Giảm khả năng bị suy tim: 16%
  • Giảm  khả năng bị cắt cụt chi hoặc tử vong do bệnh mạch máu ngoại vi: 43%

Chỉ số HbA1c khác mức đường huyết như thế nào?

  • HbA1c cung cấp một xu hướng dài hạn, tương tự như mức trung bình, về mức độ cao của lượng đường trong máu ở một khoảng thời gian.

Chỉ số HbA1c được lấy từ máu ở ngón tay hoặc  lấy từ cánh tay của bạn.

  • Mức đường huyết là nồng độ glucose trong máu tại một thời điểm duy nhất, tức là thời điểm xét nghiệm.

Nó được đo bằng cách sử dụng xét nghiệm đường huyết lúc đói, có thể được thực hiện bằng cách lấy máu từ ngón tay hoặc từ cánh tay.

Việc xét nghiệm mức đường huyết lúc đói chỉ cung cấp những dấu hiệu về lượng đường trong máu hiện tại, trong khi xét nghiệm HbA1c đóng vai trò là dấu hiệu tổng thể về mức độ trung bình trong khoảng thời gian 2-3 tháng.

HbA1c được biểu thị bằng đơn vị %  hoặc  đơn vị mmol / mol. Tính từ năm 2009, đơn vị tính mmol /mol được mặc định sử dụng cho người tiểu đường.

Lưu ý: Chỉ số HbA1c, được đo bằng mmol /mol, không nên nhầm lẫn với mức đường huyết được đo bằng mmol /l. 

Xét nghiệm máu giúp đánh giá chỉ số đường huyết
Xét nghiệm máu giúp đánh giá chỉ số đường huyết

Nên xét nghiệm nồng độ HbA1c khi nào?

Những người mắc bệnh tiểu đường nên được làm xét nghiệm HbA1c ít nhất mỗi năm/ lần. Một số người có thể xét nghiệm chỉ số HbA1c thường xuyên hơn. Việc xét nghiệm HbA1c có thể nhiều hơn nếu người bệnh có thay đổi về thuốc, chế độ ăn uống hoặc bác sĩ điều trị. 

Dù chỉ số HbA1c không dự đoán được các biến chứng của bệnh tiểu đường, nhưng việc biết và kiểm soát tốt chỉ số này sẽ làm giảm nguy cơ biến chứng.

Cách để so sánh mức đường huyết với chỉ số HbA1c?

Bảng chỉ số bên dưới phản ánh mức độ đường huyết trung bình tính bằng mmol / L sẽ được chuyển thành các chỉ số HbA1c và ngược lại.

HbA1c

(%)

HbA1c

(mmol / mol)

Đường huyết

(mmol / L)

13 119 18 mmol / L
12 108 17 mmol / L
11 97 15 mmol / L
10 86 13 mmol / L
9 75 12 mmol / L
8 64 10 mmol / L
7 53 8 mmol / L
6 42 7 mmol / L
5 31 5 mmol / L

Điều quan trọng cần lưu ý là do mức đường huyết dao động liên tục, vì thế nên kiểm tra đường huyết thường xuyên để hiểu mức độ thay đổi trong ngày. Đồng thời, tìm hiểu các bữa ăn khác nhau ảnh hưởng đến mức đường huyết như thế nào.

Xét nghiệm HbA1c cho bệnh tiểu đường

  • Xét nghiệm HbA1c, còn được gọi là xét nghiệm hemoglobin A1c hoặc xét nghiệm huyết sắc tố glycated, một xét nghiệm máu quan trọng cung cấp một dấu hiệu tốt về mức độ kiểm soát bệnh tiểu đường.
  • Cùng với xét nghiệm đường huyết lúc đói, xét nghiệm HbA1c là một trong những cách chính để chẩn đoán bệnh tiểu đường loại 2 .
  • Xét nghiệm HbA1c không phải là xét nghiệm chẩn đoán chính cho bệnh tiểu đường loại 1 nhưng đôi khi có thể được sử dụng cùng với các xét nghiệm khác.

Xét nghiệm HbA1c trong chẩn đoán bệnh tiểu đường

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đề xuất các hướng dẫn chẩn đoán bệnh tiểu đường sau đây:

  • HbA1c dưới 42 mmol / mol (6,0%): Không mắc bệnh tiểu đường.
  • HbA1c từ 42 đến 47 mmol / mol (6,0–6,4%): Suy giảm điều hòa glucose (IGR) hoặc Tiền tiểu đường.
  • HbA1c từ 48 mmol / mol (6,5%) trở lên: Bệnh tiểu đường loại 2.

Nếu xét nghiệm HbA1c cho kết quả từ 6,0–6,4%, chứng tỏ bạn mắc tiền tiểu đường. Việc thay đổi lối sống phù hợp có thể làm giảm nguy cơ phát triển bệnh tiểu đường loại 2.

HbA1c không được sử dụng để chẩn đoán bệnh tiểu đường thai kỳ. Thay vào đó, xét nghiệm dung nạp glucose qua đường miệng được sử dụng.

Xét nghiệm đường huyết ngẫu nhiên thường sẽ được sử dụng để chẩn đoán bệnh tiểu đường loại 1. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, xét nghiệm HbA1c có thể được sử dụng để hỗ trợ chẩn đoán bệnh tiểu đường loại 1.

Xét nghiệm HbA1c như thế nào?

Để đo mức HbA1c của một người, một mẫu máu được lấy từ cánh tay của bệnh nhân và được sử dụng để tạo kết quả đo. Trong một số trường hợp, chẳng hạn như xét nghiệm HbA1c cho trẻ em, có thể chỉ cần một giọt máu duy nhất để biết có bao nhiêu hemoglobin A1c.

Kiểm tra HBA1c hoạt động như thế nào?

  • HbA1c (glycated haemoglobi, haemoglobin A1c) xảy ra khi haemoglobi, protein vận chuyển oxy trong tế bào hồng cầu, liên kết với glucose trong máu. Liên kết với glucose được gọi là glycation.
  • Mức đường huyết của một người càng cao, thì số lượng tế bào hồng cầu bị glyc hóa càng cao, và do đó mức HbA1c của họ càng cao.
  • Lưu ý rằng các tế bào hồng cầu tồn tại trong cơ thể khoảng 3 tháng, do đó mức HbA1c thường phản ánh mức đường huyết của một người trong 8-12 tuần trước đó.
Người có bệnh tiểu đường nên thường xuyên thăm khám sức khỏe và theo dõi chỉ số đường huyết
Người có bệnh tiểu đường nên thường xuyên thăm khám sức khỏe và theo dõi chỉ số đường huyết

Hạn chế của xét nghiệm HbA1c

Xét nghiệm HbA1c thường đáng tin cậy, nhưng cũng có một số hạn chế đối với độ chính xác của xét nghiệm này. Ví dụ, những người bị thiếu máu có thể không có đủ hemoglobin để xét nghiệm chính xác và có thể cần phải xét nghiệm fructosamine để thay thế.

Phụ nữ mang thai hoặc một số người có dạng hemoglobin không phổ biến (được gọi là một biến thể hemoglobin) cũng có thể trả về HbA1c không chính xác, trong khi kết quả đo cũng có thể bị ảnh hưởng bởi các vấn đề ngắn hạn như bệnh tật vì chúng có thể làm tăng tạm thời lượng glucose trong máu.

Do cách xét nghiệm HbA1c đo lượng đường trong máu, nếu bạn có lượng đường trong máu cao hơn trong những tuần trước khi xét nghiệm HbA1c, điều này sẽ có tác động lớn hơn đến kết quả xét nghiệm so với mức đường huyết từ 2 đến 3 tháng trước khi xét nghiệm.

Vì sao bạn nên chọn Vietlife
Phòng khám đạt chuẩn quốc tế
Đội ngũ bác sĩ là Phó giáo sư, Tiến sĩ đầu ngành
Chi phí khám bệnh chỉ từ 300.000 vnđ
Đăng ký tư vấn khám chữa bệnh

    Xem thêm

    Copyright ©2018 VietlifeClinic. All Rights Reserved