CSKH HN
024.7307.8999
CSKH HCM
028.3868.0909

Những điều bạn cần biết về rối loạn Lipid máu

Rối loạn mỡ máu được hiểu là có lượng lipid trong máu quá cao hoặc quá thấp. Lipid máu là các chất béo có trong máu, chẳng hạn như chất béo trung tính và cholesterol.

Để đảm bảo sức khỏe ở tình trạng ổn định nhiều người chọn cách áp dụng một chế độ ăn uống lành mạnh và thay đổi lối sống một cách tích cực. Tuy nhiên, vẫn cần dùng thuốc để ngăn ngừa một số vấn đề sức khỏe khác.

1. Rối loạn mỡ máu là gì?

Khi ai đó có mức lipid bất thường trong máu của họ có nghĩa là họ bị Rối loạn lipid máu xảy ra. Các dạng rối loạn lipid máu thường gặp nhất là:

  • Mức độ cao của lipoprotein mật độ thấp (LDL) hay được gọi cholesterol “xấu”.
  • Mức độ thấp của cholesterol mật độ cao (HDL) hay được gọi cholesterol “tốt”.
  • Lượng chất béo trung tính cao.
  • Cholesterol cao, thường được hiểu là LDL và chất béo trung tính cao.

Lipid hay chất béo là các tham gia vào nhiều quá trình chuyển hóa và cung cấp năng lượng cho các tế bào. Lipid bao gồm:

  • Cholesterol LDL, được coi là có hại vì nó là nhân tố hình thành các mảng trong mạch máu.
  • Cholesterol HDL, được coi là tốt vì nó có thể giúp loại bỏ LDL khỏi máu.
  • Triglycerid tích tụ lại khi calo không được đốt cháy ngay và bị giữ lại trong các tế bào mỡ.
Xét nghiệm máu để kiểm tra các chỉ số
Xét nghiệm máu để kiểm tra các chỉ số

Mức độ lipid khỏe mạnh thay đổi tự nhiên ở mỗi người. Tuy nhiên, những người có mức LDL và chất béo trung tính cao hoặc HDL rất thấp có nguy cơ cao bị xơ vữa động mạch.

Xơ vữa động mạch phát triển khi các chất béo cứng, được gọi là mảng tích tụ trong các mạch máu, khiến máu khó lưu thông.

Theo thời gian, những mảng này có thể tụ lại và gây ra các vấn đề lớn về tim mạch, chẳng hạn như đau tim và đột quỵ.

2. Các triệu chứng của rối loạn mỡ máu 

Trừ khi nó ở mức độ nghiêm trọng, hầu hết những người bị rối loạn lipid máu đều không biết rằng mình mắc bệnh. Bạn thường phát hiện mình bị rối loạn lipid máu nếu đi xét nghiệm máu định kỳ hoặc xét nghiệm một bệnh lý khác.

Rối loạn lipid máu nghiêm trọng hoặc không được điều trị có thể dẫn đến các tình trạng khác, bao gồm bệnh động mạch vành (CAD) và bệnh động mạch ngoại vi (PAD).

Cả CAD và PAD đều có thể gây ra các biến chứng sức khỏe nghiêm trọng, bao gồm đau tim và đột quỵ. Các triệu chứng phổ biến của những tình trạng này bao gồm:

  • Đau chân, đặc biệt khi đi bộ hoặc đứng
  • Đau ngực
  • Tức ngực, khó thở
  • Đau, căng tức và áp lực ở cổ, hàm, vai và lưng
  • Khó tiêu và ợ chua
  • Khó ngủ và kiệt sức vào ban ngày
  • Chóng mặt
  • Tim đập nhanh
  • Đổ mồ hôi lạnh
  • Nôn và buồn nôn
  • Sưng ở chân, mắt cá chân, bàn chân, dạ dày và tĩnh mạch cổ
  • Ngất xỉu.

Các triệu chứng này có thể trở nên tồi tệ hơn khi bạn hoạt động hoặc căng thẳng và thuyên giảm khi bạn nghỉ ngơi.

Nói chuyện với bác sĩ khi bạn có dấu hiệu đau ngực, đặc biệt là bất kỳ triệu chứng nào ở trên đi kèm với nó.

Nếu bạn hoặc bất kỳ ai có dấu hiệu đau ngực dữ dội, chóng mặt và ngất xỉu hoặc khó thở nên đưa đến cơ sở y tế gần nhất để cấp cứu.

3. Phân loại và nguyên nhân gây rối loạn mỡ máu

Dựa vào nguyên nhân, rối loạn lipid máu được phân thành hai loại:

  • Rối loạn lipid máu nguyên phát

Yếu tố di truyền là nguyên nhân gây rối loạn lipid máu nguyên phát, do đó bệnh này có tính di truyền. Nguyên nhân điển hình của rối loạn lipid máu nguyên phát bao gồm:

  • Tăng lipid máu trong gia đình , phát triển ở thanh thiếu niên và thanh niên và có thể dẫn đến cholesterol cao.
  • Bệnh hyperapobetalipoproteinemia gia đình , một đột biến trong một nhóm lipoprotein LDL được gọi là apolipoprotein.
  • Tăng triglycerid máu trong gia đình, dẫn đến nồng độ triglycerid cao
  • Tăng cholesterol máu gia đình do gen hoặc đồng hợp tử, đột biến ở các thụ thể LDL.
  • Rối loạn lipid máu thứ phát

Rối loạn lipid máu thứ phát là do các yếu tố lối sống hoặc điều kiện y tế can thiệp vào mức lipid trong máu theo thời gian.

Nguyên nhân phổ biến bao gồm:

  • Béo phì, đặc biệt người có vòng 2 lớn
  • Bệnh tiểu đường
  • Suy giáp
  • Rối loạn sử dụng rượu, hay gọi là nghiện rượu
  • Hội chứng buồng trứng đa nang
  • Hội chứng rối loạn chuyển hóa
  • Tiêu thụ quá nhiều chất béo, đặc biệt là chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa
  • Hội chứng Cushing
  • Bệnh viêm ruột
  • Nhiễm trùng
  • Hội chứng phình động mạch chủ ở bụng.
Nguyên nhân gây rối loạn mỡ máu
Nguyên nhân gây rối loạn mỡ máu

4. Các yếu tố nguy cơ

Một số yếu tố được biết là làm tăng nguy cơ phát triển chứng rối loạn lipid máu và các tình trạng liên quan. Các yếu tố rủi ro này bao gồm:

  • Béo phì
  • Ít vận động, không thường xuyên tập thể dục
  • Sử dụng rượu, bia, thuốc lá
  • Sử dụng các chất kích thích như ma túy
  • Một số bệnh lây truyền qua đường tình dục
  • Tiểu đường loại 2
  • Suy giáp
  • Suy gan, suy thận mãn tính
  • Tuổi lớn hơn
  • Chế độ ăn giàu chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa
  • Cha mẹ, ông bà bị rối loạn lipid máu
  • Giới tính nữ vì phụ nữ có xu hướng tăng mức LDL cao hơn sau mãn kinh.

5. Điều trị bệnh rối loạn mỡ máu

Bác sĩ thường tập trung vào việc giảm mức triglyceride và LDL của một người. Tuy nhiên, việc điều trị có thể khác nhau, tùy thuộc vào nguyên nhân cơ bản của rối loạn lipid máu và mức độ nghiêm trọng của nó.

Các bác sĩ có thể kê đơn một hoặc nhiều loại thuốc điều chỉnh lipid cho những người có mức cholesterol toàn phần rất cao. Thuốc được sử dụng phổ biến nhất là statin, có tác dụng cản trở quá trình sản xuất cholesterol trong gan.

Nếu statin không làm giảm mức LDL và chất béo trung tính, bác sĩ có thể đề nghị các loại thuốc bổ sung, bao gồm:

  • Ezetimibe
  • Niacin
  • Chất xơ
  • Chất liên kết với axit mật

Một số thay đổi lối sống có thể giúp khuyến khích thay đổi mức lipid trong máu khỏe mạnh. Các phương pháp tự điều trị tự nhiên bao gồm:

Ăn uống lành mạnh giúp phòng ngừa rối loạn mỡ máu
Ăn uống lành mạnh giúp phòng ngừa rối loạn mỡ máu
  • Giảm tiêu thụ chất béo không lành mạnh, chẳng hạn như chất béo có trong thịt đỏ, các sản phẩm từ sữa đầy đủ chất béo, carbohydrate tinh chế, sô cô la, khoai tây chiên và thực phẩm chiên
  • Tập thể dục thường xuyên
  • Duy trì trọng lượng cơ thể khỏe mạnh, có thể giảm cân nếu cần thiết
  • Giảm hoặc tránh uống rượu
  • Bỏ thuốc lá và không sử dụng các chất kích thích
  • Thường xuyên vận động
  • Tăng tiêu thụ chất béo không bão hòa lành mạnh, ví dụ như chất béo có trong quả hạch, hạt, các loại đậu, cá, ngũ cốc nguyên hạt và dầu ô liu.
  • Bổ sung omega-3 dưới dạng chất lỏng hoặc viên nang
  •  Ăn nhiều chất xơ từ trái cây, rau và ngũ cốc nguyên hạt
  • Ngủ đủ giấc. 6-8 giờ mỗi đêm
  • Uống nhiều nước

Rối loạn lipid máu diễn biến âm thầm, ở thể nhẹ thường không có triệu chứng. Tuy nhiên có thể kiểm soát sớm hoặc giải quyết tình trạng bệnh bằng cách thay đổi lối sống. Hãy liên hệ với bác sĩ khi có những triệu chứng như đau tức ngực, chóng mặt, tim đập nhanh, kiệt sức, sưng mắt cá chân và bàn chân, khó thở, đổ mồ hôi lạnh, buồn nôn và ợ chua.

Những người bị rối loạn lipid máy nghiêm trọng hoặc có các bệnh lý khác kèm theo có thể phải kiểm soát mức độ lipid máu của mình bằng các biện pháp dùng thuốc bên cạnh thay đổi lối sống.

 

Vì sao bạn nên chọn Vietlife
Phòng khám đạt chuẩn quốc tế
Đội ngũ bác sĩ là Phó giáo sư, Tiến sĩ đầu ngành
Chi phí khám bệnh chỉ từ 300.000 vnđ
Đăng ký tư vấn khám chữa bệnh

    Xem thêm

    Copyright ©2018 VietlifeClinic. All Rights Reserved